{"id":256,"date":"2025-04-10T11:18:00","date_gmt":"2025-04-10T09:18:00","guid":{"rendered":"https:\/\/uczniowie.pzpskk.pl\/?p=256"},"modified":"2025-04-10T11:18:00","modified_gmt":"2025-04-10T09:18:00","slug":"wielkanoc-tradycje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uczniowie.pzpskk.pl\/?p=256","title":{"rendered":"Wielkanoc-tradycje"},"content":{"rendered":"\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a><em><strong>Pogrzeb \u017curu<\/strong><\/em><\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u017bur w dawnych czasach by\u0142 zup\u0105 postn\u0105, spo\u017cywan\u0105 bez mi\u0119sa przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 Wielkiego Postu<\/strong>. Po zako\u0144czeniu okresu wyrzecze\u0144 w niekt\u00f3rych miejscach Polski istnia\u0142 zwyczaj wylewania garnk\u00f3w z zup\u0105 na znak rado\u015bci z nadej\u015bcia \u015bwi\u0105t i mo\u017cliwo\u015bci zmian na stole.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"palenie-topienie-lub-wieszanie-judasza-0c668532\">Palenie, topienie, lub wieszanie Judasza<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten zwyczaj jest chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 wersj\u0105 poga\u0144skiego palenia lub topienia Marzanny. <strong>W dawnych czasach by\u0142 on jednak bardziej rozbudowany<\/strong>. W ramach pot\u0119piania uczynku ucznia, kt\u00f3ry zdradzi\u0142 Jezusa, przygotowywano specjaln\u0105 kuk\u0142\u0119, kt\u00f3r\u0105 wieszano, wleczono po ulicach i ok\u0142adano tym, co by\u0142o pod r\u0119k\u0105. Zdarza\u0142y si\u0119 tak\u017ce przypadki, \u017ce zwyczaj by\u0142 \u201ewzbogacany\u201d o naloty na \u017cydowskie domy, kt\u00f3rych mieszka\u0144cy musieli si\u0119 wykupywa\u0107 przed wisz\u0105c\u0105 przed wej\u015bciem kuk\u0142\u0105. Je\u015bli tego nie zrobili, dochodzi\u0142o do pobi\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"swiateczne-porzadki-fc2e27b3\"><a>\u015awi\u0105teczne porz\u0105dki<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To fakt, \u017ce przed\u015bwi\u0105teczne porz\u0105dki, a szczeg\u00f3lnie mycie okien, s\u0105 w Polsce tak powszechne, \u017ce powstaj\u0105 na ten temat dowcipy. Fenomen ma jednak drugie dno. <strong>Wiosenne porz\u0105dki maj\u0105 sw\u00f3j symboliczny wymiar.<\/strong> To okazja, by wyrzuci\u0107 z domu z\u0142e zimowe duchy, choroby i smutek, a wpu\u015bci\u0107 wiosenn\u0105 odnow\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"swiecenie-pokarmow-f5ccf250\"><a>\u015awi\u0119cenie pokarm\u00f3w<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trudno wyobrazi\u0107 sobie Wielkanoc bez <strong>\u015bwi\u0119conki<\/strong>. Wedle tradycji w koszyku (najcz\u0119\u015bciej ma\u0142ym, ale kiedy\u015b \u015bwi\u0119cono tak\u017ce wielkie kosze) powinny si\u0119 znale\u017a\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>baranek<\/strong> symbolizuj\u0105cy Jezusa,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>mi\u0119so <\/strong>\u2013 symbol ko\u0144ca postu,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>jajo<\/strong> \u2013 symbol narodzin,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>mas\u0142o<\/strong> \u2013 znak zamo\u017cno\u015bci,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>chrzan<\/strong> nawi\u0105zuj\u0105cy do \u201egoryczy m\u0119ki\u201d,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>woda <\/strong>\u2013 symbol \u017cycia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><h2 id=\"wieszanie-sledzia-20f186fa\"><a name=\"wieszanie-sledzia\" id=\"wieszanie-sledzia\">Wieszanie \u015bledzia<\/a><\/h2><p>Ten zwyczaj ma podobny charakter, co wylewanie \u017curu. <strong>Postne jedzenie, kt\u00f3rego po d\u0142u\u017cszym czasie wszyscy mieli do\u015b\u0107, stawa\u0142o si\u0119 obiektem zemsty<\/strong>. Za co? Za to, \u017ce zajmowa\u0142o miejsce mi\u0119sa na sto\u0142ach<\/p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"mycie-twarzy-woda-w-ktorej-gotowaly-sie-jaja-na-swieconke-21d6df12\"><a>Mycie twarzy wod\u0105, w kt\u00f3rej gotowa\u0142y si\u0119 jaja na \u015bwi\u0119conk\u0119<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Powa\u017cnie, jest taki zwyczaj, zarezerwowany przede wszystkim dla pa\u0144<\/strong>. Kiedy\u015b wierzono, \u017ce obmycie twarzy wod\u0105, w kt\u00f3rej gotowa\u0142y si\u0119 jaja na \u015bwi\u0119conk\u0119, ma pomaga\u0107 na cer\u0119, a nawet likwidowa\u0107 piegi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"zaslanianie-luster-f411b2b6\"><a>Zas\u0142anianie luster<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zapomniany dzi\u015b zwyczaj zwi\u0105zany z Wielkim Postem, a szczeg\u00f3lnie z Wielkim Pi\u0105tkiem. <strong>Zas\u0142oni\u0119cie lustra<\/strong> oznacza\u0142o wyrzekanie si\u0119 wszelkiej pr\u00f3\u017cno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"swiecenie-ognia-i-wody-2ef29391\"><a>\u015awi\u0119cenie ognia i wody<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To kolejne schrystianizowane tradycje poga\u0144skie. <strong>\u015awi\u0119cenie wody i ognia ma miejsce w Wielk\u0105 Sobot\u0119, gdy nie s\u0105 odprawiane msze<\/strong>. Woda \u015bwi\u0119cona odp\u0119dza wed\u0142ug wiernych wszelkie z\u0142o, a po\u015bwi\u0119cenie ognia ma zapewni\u0107 bezpiecze\u0144stwo domowym ogniskom.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"smigus-dyngus-43c6a389\"><a>\u015amigus-dyngus<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znany wszystkim zwyczaj oblewania si\u0119 wod\u0105 ma sporo ciekawych znacze\u0144.<strong> Przede wszystkim oblewano atrakcyjne dziewcz\u0119ta, kt\u00f3re mog\u0142y si\u0119 \u201ewykupi\u0107\u201d, obdarowuj\u0105c ch\u0142opca pisank\u0105<\/strong>. Polewanie si\u0119 wod\u0105 ma tak\u017ce korzenie w tradycjach oczyszczania si\u0119 po zimie z chor\u00f3b i z\u0142ych mocy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"zwyczaje-wielkanocne-na-swiecie-cd24297e\"><a>Zwyczaje wielkanocne na \u015bwiecie<\/a><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szwedzi pozdrawiaj\u0105 si\u0119 s\u0142owami Glad P\u00e5sk \u2013 Weso\u0142ej Wielkanocy, W\u0142osi kosztuj\u0105 colomby \u2013 wielkanocnej babki z migda\u0142ami, we Francji dzieci szukaj\u0105 w ogrodzie czekoladowych dzwonk\u00f3w i kurczak\u00f3w, a Brytyjczycy uczestnicz\u0105 w wy\u015bcigu turlania jajek.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Dla Brytyjczyk\u00f3w<\/strong> \u015awi\u0119ta Wielkanocne oznaczaj\u0105 cztery dni wolne od pracy. \u015awi\u0119towanie rozpoczyna si\u0119 bowiem w Wielki Pi\u0105tek \u2013 Good Friday \u2013 i trwa do poniedzia\u0142ku \u2013 Easter Monday. Jajko, symbol wiosny i nowego \u017cycia, nierozerwalnie zwi\u0105zane z Wielkanoc\u0105 na Wyspach Brytyjskich, jest bohaterem wielu zabaw zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d doros\u0142ych Brytyjczyk\u00f3w, jak i tych najm\u0142odszych. Na przyk\u0142ad egg rolling to zawody w turlaniu jajek, polegaj\u0105ce na tym, aby jak najszybciej doturla\u0107 jajko do mety z nietkni\u0119t\u0105 skorupk\u0105. Popularnym zwyczajem jest r\u00f3wnie\u017c egg hunt, czyli szukanie czekoladowych jajek ukrytych w zak\u0105tkach mieszkania lub w ogrodzie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>We <a href=\"https:\/\/www.national-geographic.pl\/traveler\/kierunki\/ciekawostki-o-francji-odkryj-najciekawsze-informacje-o-zyciu-historii-i-kulturze-francuskiej\/\">Francji<\/a><\/strong> Wielkanoc jest dniem spotka\u0144 rodzinnych i czasem odpoczynku. Wiele francuskich rodzin wybiera si\u0119 w\u00f3wczas na narty lub wyje\u017cd\u017ca z miasta, aby aktywnie sp\u0119dzi\u0107 czas. Dzieci szczeg\u00f3lnie uwielbiaj\u0105 te \u015bwi\u0119ta i oczekuj\u0105 ich z niecierpliwo\u015bci\u0105. W niedzielny poranek zaczyna si\u0119 bowiem poszukiwanie czekoladowych \u0142akoci \u2013 jajek wielkanocnych \u2013 oeufs de P\u00e2ques, dzwonk\u00f3w \u2013 cloches, kurczak\u00f3w \u2013 poules i zaj\u0105czk\u00f3w \u2013 lapins, ukrytych przez dziadk\u00f3w i rodzic\u00f3w w zak\u0105tkach mieszkania lub ogrodzie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Dla W\u0142och\u00f3w <\/strong>Wielkanoc to przede wszystkim uroczysta msza na Placu \u015aw. Piotra w Watykanie pod przewodnictwem papie\u017ca zako\u0144czona b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem Urbi et Orbi. Poniewa\u017c symbolem Wielkanocy we <a href=\"https:\/\/www.national-geographic.pl\/traveler\/kierunki\/wlochy-ciekawostki-co-warto-wiedziec-o-italii\/\"><strong>W\u0142oszech<\/strong><\/a> jest baranek, w Niedziel\u0119 Wielkanocn\u0105 na w\u0142oskich sto\u0142ach kr\u00f3luje g\u0142\u00f3wnie barania piecze\u0144 z rozmarynem i czosnkiem lub pieczone jagni\u0119. Nie mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107 tak\u017ce tradycyjnej w\u0142oskiej colomby \u2013 puszystej babki, nadziewanej migda\u0142ami, kawa\u0142kami czekolady, kszta\u0142tem przypominaj\u0105cej go\u0142\u0119bia w locie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Z kolei w Szwecji<\/strong> popularnym zwyczajem wielkanocnym jest Paskkaerringar, podobne do ameryka\u0144skiego <a href=\"https:\/\/www.national-geographic.pl\/traveler\/kierunki\/nawiedzone-hotele-naprawde-istnieja-ich-historie-wywoluja-ciarki\/\"><strong>Halloween<\/strong><\/a>. Tego dnia dziewczynki przebrane za wied\u017amy, symbolizuj\u0105ce baby wielkanocne, stukaj\u0105 do drzwi mieszka\u0144 s\u0105siad\u00f3w, aby zbiera\u0107 s\u0142odycze i drobne pieni\u0105dze. Gdy si\u0119 im otworzy, recytuj\u0105 ch\u00f3ralnie \u2013 Glad P\u00e5sk! czyli \u2013 Weso\u0142ej Wielkanocy! To powitanie s\u0142ycha\u0107 w Szwecji podczas \u015bwi\u0105t Wielkiej Nocy z ust ka\u017cdego przechodnia.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pogrzeb \u017curu \u017bur w dawnych czasach by\u0142 zup\u0105 postn\u0105, spo\u017cywan\u0105 bez mi\u0119sa przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 Wielkiego Postu. Po zako\u0144czeniu okresu wyrzecze\u0144 w niekt\u00f3rych miejscach Polski istnia\u0142 zwyczaj wylewania garnk\u00f3w z zup\u0105 na znak rado\u015bci z nadej\u015bcia \u015bwi\u0105t i mo\u017cliwo\u015bci zmian na &hellip; <a href=\"https:\/\/uczniowie.pzpskk.pl\/?p=256\">Continue reading <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-256","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uczniowie.pzpskk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/256","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uczniowie.pzpskk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uczniowie.pzpskk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uczniowie.pzpskk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uczniowie.pzpskk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=256"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uczniowie.pzpskk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/256\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":272,"href":"https:\/\/uczniowie.pzpskk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/256\/revisions\/272"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uczniowie.pzpskk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uczniowie.pzpskk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=256"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uczniowie.pzpskk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}